Door onze redacteur
JOKE MAT
ROTTERDAM, 5 FEBR. De spermadonoren van Barrahûs komen gemiddeld een keer per maand langs. Ze brengen sperma mee of leveren het ter plekke. Barrahûs, een particulier ‘behandelcentrum voor ongewilde kinderloosheid’ bij Leeuwarden, werft de donoren onder paren die bij de kliniek onder behandeling zijn geweest. ,,Als het vruchtbaarheidsprobleem bij de vrouw ligt en de man is in orde, dan signaleren wij hem als geschikte donor voor andere paren", zegt L. de Bruin, bioloog in het centrum. Externe werving onder niet-patiënten is gestaakt, die leverde niets op. Niet in de laatste plaats omdat spermadonoren zich nu al laten afschrikken door het idee dat anonimiteit niet verzekerd is.
  Spermadonoren verkeren al jaren in het ongewisse. Sinds 1993 bestaat er een wetsvoorstel dat beoogt op termijn de anonimiteit van spermadonoren op te heffen. Het voorziet in de registratie van alle nieuwe spermadonoren en in de mogelijkheid van bekendmaking van persoonsgegevens aan het kind als dat zestien is, in uitzonderlijke gevallen ook als de donor dat niet wil.
  De wet is nog altijd in behandeling, maar alleen al de dreiging ervan is desastreus gebleken voor de spermabanken, die het zaad leveren voor kunstmatige inseminatie. In 1990 waren er nog 21 spermabanken en bedroeg het aantal donoren bijna duizend. Tien jaar later zijn er nog tien spermabanken over, waarvan drie particuliere. Het aantal donoren daalde naar ongeveer 300. Als de wet van kracht zou worden, blijkt uit onderzoek, houdt nog eens de helft van de anonieme donoren ermee op. Werving heeft nu al nauwelijks succes meer. ‘Geef wat van jezelf, word spermadonor’, probeert op Internet de folder van de grootste spermabank, die van het academisch ziekenhuis in Leiden. Evenals andere spermabanken biedt Leiden de donoren geen betaling voor hun zaad, maar wel ‘een ruime reis- en onkostenvergoeding’, meestal vijftig tot honderd gulden. ‘Om een optimale kwaliteit van het sperma te krijgen, moet de donor vóór donatie drie dagen seksuele onthouding in acht nemen.’
  De tegenstanders van de wet voeren inmiddels een achterhoedegevecht. Ook de Nederlands-Belgische Vereniging voor Kunstmatige Inseminatie is inmiddels voor een geleidelijke overgang naar niet-anonieme donoren. Volgens secretaris J. Laven, tevens gynaecoloog in het Rotterdamse Dijkzigt ziekenhuis, zal het aantal kinderen dat gaat zoeken naar zijn biologische vader klein blijven.